Ο Άγιος Έρασμος ή Άγιος Έλμο ήταν χριστιανός άγιος του 4ου αιώνα και ο πρώτος επίσκοπος Φόρμιας. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ήταν επίσκοπος της Αντιόχειας και μάρτυρας. Πιθανότατα η τοπική παράδοση τον ταυτίζει με τον Άγιο Έρασμο της Αντιόχειας, που έζησε την ίδια εποχή.
Ο Ιάκωβος ο Βαραγινός Επίσκοπος Γενούης, στο Χρυσό Υπόμνημα τον αποδίδει ως επίσκοπο στη Φόρμια όλης της Ιταλικής Καμπανίας, ως ερημίτη στο Όρος Λίβανος και ως μάρτυρα κατά τον Διωγμό του Διοκλητιανού.
Το Αγιολόγιο που αφηγείται τη ζωή του Αγίου Εράσμου χρονολογείται από τον έκτο αιώνα, αλλά σε μεγάλο βαθμό οι πηγές δεν διασταυρωμένες. Λέγεται ότι ο Έρασμος ήταν επίσκοπος της Αντιόχειας. Στην πραγματικότητα δεν υπήρξε επίσκοπος Αντιόχειας με αυτό το όνομα. Όταν ξεκίνησαν οι διωγμοί εναντίον Χριστιανών, κατέφυγε αρχικά σε μια σπηλιά για επτά χρόνια και, στη συνέχεια, συνελήφθη και φυλακίστηκε, επειδή δεν ήθελε να θυσιάσει σε ειδωλολατρικά είδωλα. Αργότερα απελευθερώθηκε ως εκ θαύματος και, αφού είχε μεταστρέψει έναν πολύ μεγάλο αριθμό ανθρώπων στον χριστιανισμό (το κείμενο μιλά για τέσσερις χιλιάδες) και έχοντας εκτελέσει θαύματα, υπέστη διωγμούς. Τελικά οδηγήθηκε από τον Αρχάγγελο Μιχαήλ στη Φόρμια, όπου πέθανε μετά από επτά ημέρες. Αυτή η παράδοση αποδόθηκε από τον Πάπα Γελάσιο Β'.
Η Μαρτυρολογία, έχει καταγράψει τη μνήμη του στις 2 Ιουνίου. Στη συνέχεια, ο Πάπας Γρηγόριος Α', σε επιστολή του, αναφέρει ότι το σώμα του Επισκόπου φυλάχτηκε στην εκκλησία της Φόρμιας και ότι αφιερώθηκαν δύο μοναστήρια σε αυτόν, ένα στη Νάπολη και ένα κοντά στην Κούμα. Μετά την καταστροφή της Φόρμια από τους Σαρακηνούς το 842, τα λείψανα μεταφέρθηκαν στην Γκαέτα και βρέθηκαν κρυμμένα στην εκκλησία της Αγίας Μαρίας το 917 από τον Επίσκοπο Μπόνο. Στη συνέχεια, ο Άγιος Έρασμος ανακηρύχθηκε προστάτης της πόλης και, λιγότερο από έναν αιώνα αργότερα, ο Πάπας Πασχάλης Β' αφιέρωσε τον νέο καθεδρικό ναό στον Άγιο Έρασμο και την Παναγία.
Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα η μνήμη του γνωστοποιήθηκε χάρη στους εμπόρους και τους ναυτικούς της Γκαέτα και συμπεριλήφθηκε στους λεγόμενους Βοηθητικούς Αγίους, ως προστάτης των ναυτικών και προστάτης των ασθενών με στομαχικά προβλήματα, λόγω της παράδοσης ότι στο μαρτύριο εκσπλαχνίστηκε από βαρούλκο. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν αγιογραφικές πηγές που να μιλούν για αυτό το βασανιστήριο. Πιθανώς οι πρώτες απεικονίσεις του αγίου τον απεικόνιζαν, ως πολιούχο των ναυτικών, δίπλα σε ένα βαρούλκο, το οποίο, στη λαϊκή φαντασία, έγινε όργανο μαρτυρίου.
Στην Γκαέτα, όπου είναι συν-προστάτης με τον Άγιο Μαρκιανό, ο καθεδρικός ναός είναι αφιερωμένος σε αυτόν.
Το νησί Άγιος Έρασμος της Βενετίας, που βρίσκεται στη βόρεια περιοχή της λιμνοθάλασσας της Βενετίας, πήρε το όνομά του και από τον Άγιο.
Επιπλέον βιογραφικά στοιχεία.
Ο Έρασμος ήταν επίσκοπος της Φόρμιας στην Ιταλία. Κατά τη διάρκεια του διωγμού κατά των Χριστιανών υπό τους αυτοκράτορες Διοκλητιανό (284–305) και Μαξιμιανού (286–305), εγκατέλειψε την επισκοπή του και πήγε στο όρος Λίβανος, όπου κρύφτηκε για επτά χρόνια. Γύρω από εκείνη την εποχή, λέγεται ότι του εμφανίστηκε ένας Άγγελος και τον συμβούλεψε να επιστρέψει στην πόλη του.
Στο δρόμο, συνάντησε μερικούς στρατιώτες που τον ανέκριναν. Ο Έρασμος παραδέχτηκε ότι ήταν Χριστιανός και τον οδήγησαν σε δίκη στην Αντιόχεια ενώπιον του αυτοκράτορα Διοκλητιανού. Αφού υπέστη φρικτά βασανιστήρια, τον έδεσαν με αλυσίδες και τον έριξαν στη φυλακή, αλλά ένας Άγγελος εμφανίστηκε και τον βοήθησε να δραπετεύσει.
Πέρασε από τη Λυκία, όπου ανέστησε τον γιο ενός επιφανούς πολίτη. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μια σειρά από βαπτίσεις, οι οποίες τράβηξαν την προσοχή του Δυτικού Ρωμαίου Αυτοκράτορα Μαξιμιανού, ο οποίος, σύμφωνα με τον Βαραγίνο, ήταν «πολύ χειρότερος από τον Διοκλητιανό». Ο Μαξιμιανός διέταξε τη σύλληψή του και ο Έρασμος συνέχισε να ομολογεί την πίστη του. Εξοργισμένος, ο Μαξιμιανός έβαλε τον Έρασμο να κλείσει σε ένα βαρέλι γεμάτο με προεξέχοντα καρφιά και τον κύλησε κάτω από έναν λόφο. Η επιβίωσή του λέγεται ότι οφείλεται στην παρέμβαση ενός Αγγέλου.
Αν και ρίχτηκε στη φυλακή με σκοπό να πεθάνει από την πείνα, ο Έρασμος κατάφερε να δραπετεύσει. Συνελήφθη ξανά και βασανίστηκε στη ρωμαϊκή επαρχία του Ιλλυρικού, αφού κήρυξε και προσηλύτισε πολλούς ειδωλολάτρες στον Χριστιανισμό. Σύμφωνα με την παραδοσιακή αφήγηση, εκσπλαχνίστηκε η κοιλιά του άνοιξε και τα έντερά του τυλίχτηκαν γύρω από ένα βαρούλκο. Αυτή η εκδοχή μπορεί να προέκυψε από την ερμηνεία μιας εικόνας που τον απεικόνιζε με ένα βαρούλκο, υποδηλώνοντας την προστασία του προς τους ναυτικούς.
Ο Έρασμος μπορεί να έγινε ο προστάτης Άγιος των ναυτικών επειδή λέγεται ότι συνέχισε να κηρύττει ακόμα και μετά την πτώση ενός κεραυνού στο έδαφος δίπλα του. Αυτό ώθησε τους ναυτικούς, οι οποίοι κινδύνευαν από ξαφνικές καταιγίδες και κεραυνούς, να ζητήσουν τις προσευχές του. Οι ηλεκτρικές εκκενώσεις στις κορυφές των ιστών των πλοίων θεωρούνταν ένδειξη προστασίας του και ονομάστηκαν «Φωτιά του Αγίου Έλμου».
Ο Πάπας Γρηγόριος ο Μέγας κατέγραψε τον 6ο αιώνα ότι τα λείψανα του Έρασμου φυλάσσονταν στον καθεδρικό ναό της Φόρμια. Όταν η Φόρμια ισοπεδώθηκε από τους Σαρακηνούς το 842, η μνήμη του Έρασμου μεταφέρθηκε στη Γκαέτα . Σήμερα είναι ο προστάτης της Γκαέτα, του Σαντέραμο ιν Κόλε και της Φόρμια .
Υπάρχει μια Αγία Τράπεζα αφιερωμένη στον Άγιο Έρασμο στο βόρειο εγκάρσιο κλίτος της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου. Ένα αντίγραφο του έργου του Νικολά Πουσέν «Το Μαρτύριο του Αγίου Εράσμου» χρησιμεύει ως τέμπλο της Αγίας Τράπεζας.
Η κάρα του Αγίου Εράσμου, φέρεται να βρίσκεται στην εκκλησία του Αγίου Πέτρου στο Μόναχο της Γερμανίας και ορισμένα μέρη του σώματός του βρίσκονται στην Ευρώπη.
Εκτός από την προστασία που προσφέρει στους ναυτικούς , τον Άγιο Έρασμο τον επικαλούνται για την καταπολέμηση των κολικών στα παιδιά, του κοιλιακού πόνου, των εντερικών παθήσεων και ασθενειών, των κραμπών και του πόνου των γυναικών κατά τον τοκετό, καθώς και των παράσιτων των βοοειδών.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου